Przekształcanie sprawozdania finansowego

W obecnej rzeczywistości gospodarczej istotnym czynnikiem sukcesu jest informacja. Pomimo tendencji do ujednolicenia zasad rachunkowości ciągle jeszcze narodowe zasady rachunkowości różnią się od siebie. Sposobem na rozwiązanie tego problemu są Międzynarodowe Standardy Rachunkowości/ Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej, które umożliwiają sporządzenie sprawozdania czytelnego i zrozumiałego dla odbiorcy niezależnie od kraju jego pochodzenia i prowadzenia działalności.

W roku 2000 Zarząd Grupy Kapitałowej podjął decyzję o sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy oraz sprawozdań spółek wchodzących w skład Grupy według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, chociaż Grupa nie miała takiego obowiązku. Wybór ten był podyktowany przede wszystkim myślą o kontrahentach oraz inwestorach zagranicznych zainteresowanych współpracą z Grupą. W kontekście strategii zakładającej pozyskanie inwestora, w szczególności inwestora zagranicznego, sporządzenie sprawozdania według zasad zrozumiałych i jednolitych w różnych krajach, było zatem jak najbardziej uzasadnione. Poszukiwanie inwestorów zagranicznych nie jest procesem łatwym, w szczególności jeżeli Grupa nie zajmuje się nowoczesną technologią, ale operuje na rynku o długim okresie zwrotu, a jej podstawowym nośnikiem wartości są posiadane aktywa. Wycena przedsiębiorstwa jest podstawą do podjęcia decyzji o zaangażowaniu kapitałowym. W przypadku przedsiębiorstw generujących stałe, regularne wpływy można dokonać wyceny metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych. W przypadku Grupy, o której mowa, było to utrudnione ze względu na brak stałych przepływów pieniężnych, a także długi okres zwrotu z aktywów i tym samym niepewność przepływów. Dlatego tak ważna była rzetelna wycena posiadanego majątku. Dla inwestorów zagranicznych sprawozdanie sporządzone według MSR jest bardziej czytelne, zrozumiałe i wiarygodne niż przygotowane w oparciu o polską Ustawę o rachunkowości. Jednolite międzynarodowe zasady pozwalają na porównanie inwestycji w różnych krajach bez konieczności wnikania w szczegółowe przepisy rachunkowe danego kraju. Dla uwiarygodnienia przekształconych sprawozdań, Zarząd Grupy zdecydował, że będą one podlegać badaniu przez biegłego rewidenta.

Etapy przekształcania sprawozdań

Prace nad przekształceniem sprawozdań obejmowały następujące etapy:

  • wyspecyfikowanie różnic pomiędzy międzynarodowymi i polskimi zasadami rachunkowości oraz sposobów wprowadzania korekt;
  • przeszkolenie pracowników spółki dominującej dokonujących przekształcenia sprawozdania skonsolidowanego;
  • opracowanie pakietu konsolidacyjnego dla potrzeb sporządzenia sprawozdania według MSR i przeszkolenie służb księgowych spółek zależnych;
  • przekształcenie sprawozdań i poddanie ich badaniu przez biegłego rewidenta;
  • zaprezentowanie przekształconego sprawozdania organom nadzorczym i właścicielowi Grupy.

Wdrażanie MSR

Pierwszym krokiem do wdrożenia MSR była analiza różnic pomiędzy zasadami rachunkowości obowiązującymi w Grupie a międzynarodowymi standardami. Był to bardzo ważny etap, pozwalający na ocenę nakładu pracy i czasochłonności procesu, odpowiednie przygotowanie i ustalenie harmonogramu prac nad przekształceniem sprawozdania. Na zlecenie Grupy firma audytorska opracowała dokument ukazujący różnice pomiędzy MSR a KSR z uwzględnieniem specyfiki działalności oraz zaproponowała praktyczne rozwiązania dotyczące ustalenia i ujęcia niezbędnych korekt dostosowujących sprawozdania do zasad opisanych w MSR. Dokument opracowano według zasad obowiązujących dla okresów sprawozdawczych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2000 roku (pierwszym rokiem, dla którego sporządzano sprawozdanie według MSR był rok 1999). Przy sporządzaniu sprawozdań za kolejne lata konieczne było oczywiście uaktualnianie rozwiązań tam zaproponowanych do zmian zarówno polskiej Ustawy o rachunkowości, jak i MSR. Zmiany w polskiej Ustawie o rachunkowości zmierzające do zbliżenia polskich rozwiązań do zasad określonych w MSR spowodowały m.in. konieczność wyeliminowania części korekt, takich jak np. prezentowanie w pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych zysku/straty ze sprzedaży majątku trwałego w miejsce stosowanego wcześniej tzw. „szyku rozwartego”, czyli prezentowania osobno przychodów ze sprzedaży i odpowiadających im kosztów. Różnice pomiędzy polskimi zasadami rachunkowości a standardami międzynarodowymi miały różny charakter, co wpływało też na trudność i czasochłonność sporządzenia sprawozdania zgodnego z MSR. Poniżej podaję kilka przykładów takich różnic.

Różnice w zasadach aktywowania kosztów

Inne podejście do aktywowania kosztów według polskich zasad oraz standardów międzynarodowych to kolejne źródło korekt sprawozdań. Dla przykładu, MSR dopuszczają aktywowanie kosztów prac rozwojowych, tylko po spełnieniu przez nie szczegółowo wymienionych kryteriów. W przeciwnym wypadku należy je traktować jako koszty okresu, w którym zostały poniesione, podczas gdy polskie zasady rachunkowości dopuszczały aktywowanie kosztów prac rozwojowych jako wartości niematerialnych i prawnych, także w innych niż wskazane w MSR przypadkach. W efekcie przy przekształcaniu sprawozdań konieczne było skorygowanie wartości niematerialnych i prawnych o koszty prac rozwojowych nie spełniających wymienionych w standardach warunków i odniesienie ich na wynik okresu, w którym zostały poniesione.

Korekty wartości kapitałów własnych

Efektem korekt związanych z inną prezentacją i wyceną aktywów oraz pasywów były także korekty kapitałów. Na przykład kapitał zapasowy należało pomniejszyć o koszty organizacji, które według polskich zasad były aktywowane, z kolei korekty dotyczące poprzednich lat obrotowych wpłynęły na wykazywany w kapitałach wynik finansowy z lat ubiegłych. Przekształcanie sprawozdania skonsolidowanego było dokonywane przez odpowiednio w tym celu przeszkolonych pracowników spółki dominującej, niemniej jednak wymagało współpracy i zaangażowania także służb księgowych spółek zależnych. Odpowiednie przeszkolenie pracowników jest niezbędnym warunkiem prawidłowego i sprawnego przygotowania sprawozdań. Prezentacja przekształconego sprawozdania Radzie Nadzorczej Sprawozdanie skonsolidowane zostało przedstawiane następnie przez Zarząd Grupy Radzie Nadzorczej oraz Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy jako dodatkowa informacja prezentująca Grupę w taki sposób, w jaki odbierają ją podmioty zagraniczne. Zmiana zasad rachunkowości na zgodne z MSR wymagała także komentarza dla organów spółek, których członkowie są przyzwyczajeni do polskich standardów. W szczególności omówienia wymagały różnice pomiędzy wynikami wykazywanymi w sprawozdaniu według polskich i międzynarodowych standardów. W tym zakresie wypracowano w Grupie praktykę szczegółowego zestawienia różnic w wycenie aktywów i pasywów według MSR i KSR, a także różnic w prezentowanych wynikach i opisywania przyczyn najistotniejszych różnic. Takie ukazanie tematu jest korzystne zarówno z punktu widzenia Zarządu, jak i organów nadzorczych i właściciela. Pozwala interpretować sprawozdania, a pełna informacja jest niezbędnym elementem wzajemnego zaufania i przekonania, że przedsiębiorstwo jest dobrze zarządzane. Interpretowanie nowych sprawozdań wymaga zrozumienia podstawowych zasad, którymi kierowano się, ustalając standardy. Z punktu widzenia wyceny nowością w stosunku do polskich sprawozdań było uwzględnianie wartości pieniądza w czasie, co determinowało wycenę aktywów z odroczonym terminem płatności czy inne podejście do zobowiązań Grupy.

Podsumowanie

Przekształcenie sprawozdań okazało się słuszną decyzją. Dobre przygotowanie procedur, pakietów, formatów w pierwszym roku sporządzania sprawozdania według MSR zaowocowało w latach kolejnych – sporządzanie sprawozdań przebiega od tego czasu sprawnie, a biegli rewidenci nie mają zastrzeżeń co do ich jakości. Z roku na rok przekształcanie sprawozdań przebiega szybciej i sprawniej, po pierwsze ze względu na wypracowane na początku procedury, ale także z uwagi na to, iż kolejne zmiany w Ustawie o rachunkowości zmierzają w kierunku większego dostosowania polskich rozwiązań do standardów międzynarodowych.


Artykuł jest fragmentem publikacji pt. „MSR/MSSF. Praktyczny przewodnik po Międzynarodowych Standardach Rachunkowości i Sprawozdawczości Finansowej” wydanej przez Wydawnictwo Dr Josef Raabe.

Ostatnie zapytania:

  • szyk rozwarty
  • szyk zwarty i rozwarty
  • szyk rozwarty w bilansie
  • szyk rozwarty w rachunkowości
  • sprawozdanie szyk
  • prezentacja w szyku rozwartym
  • pakiet konsolidacyjny ifrs wzor
  • należności w szyku rozwartym
  • księgoanie w szyku rozwartym
  • jak przekształcic sprawozdanie finansowe wedgig mrs na bilans
Przeczytaj poprzedni wpis:
W jaki sposób powierzyć pracownikowi mienie

Kodeks pracy daje pracodawcy prawo do szczególnej ochrony jego mienia używanego przez pracowników. Służy temu instytucja pracowniczej odpowiedzialności za szkody w mieniu powierzonym. Aby pracodawca mógł jednak pociągnąć pracownika do...

Zamknij