Upadły może dać zabezpieczenie kontrahentowi

Upadły może udzielić kontrahentowi zabezpieczenia spłaty jego należności, jeśli nastąpiło to w tym samym momencie, w którym powstał dług. Tak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lipca 2006 r. wydanym w sprawie wszczętej przez syndyka masy upadłości spółki z o.o. przeciwko Aleksandrze S. Spółka jako generalny wykonawca budowała salę gimnastyczną na zlecenie inwestora. W lipcu 2003 r. spółka była w bardzo złej sytuacji finansowej i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. 7 sierpnia 2003 r. zawarła umowę z Aleksandrą S., która jako podwykonawca miała wykonać pewne roboty w sali gimnastycznej. Tego samego dnia strony zawarły umowę cesji wierzytelności spółki wobec inwestora za wybudowanie sali gimnastycznej na zabezpieczenie spłaty tej należności. W umowie tej znalazło się jednak zastrzeżenie, że cesja ta stanie się skuteczna z momentem wykonania robót przez Aleksandrę S. Roboty te wykonano, a termin płatności w formie przelewu został ustalony na 7 października 2003 r., już po ogłoszeniu upadłości spółki. Dłużnik spółki – inwestor, nie był pewny, czy ze względu na ograniczenia wynikające z art. 54 ust. 2 prawa upadłościowego z 1934 r. wolno mu przekazać Aleksandrze S. kwotę objętą przelewem. Kwotę równą jej należności wobec spółki przekazał do depozytu. Powołując się na ten przepis, syndyk masy upadłości wystąpił przeciwko Aleksandrze S. do sądu, domagając się ustalenia, że umowa dotycząca cesji na zabezpieczenie była bezskuteczna. Jej bezskuteczność oznaczałaby, że należność podwykonawczyni będzie spłacana z masy upadłości na tych samych zasadach i z tymi samymi ograniczeniami co inne długi spółki. Jeśli umowa cesji na zabezpieczenie okazałaby się ważna, Aleksandra S. otrzymałaby całą należność. – Zabezpieczenie jest bezskuteczne, jeśli dotyczy długu istniejącego, ale jeszcze niepłatnego i zostało udzielone w okresie karencji, tj. w ciągu dwóch miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość lub, oczywiście, po jego złożeniu. Jest skuteczne, gdy miało miejsce, jak w tej sprawie, łącznie z powstaniem długu. Cesja, a więc zabezpieczenie, stała się skuteczna z momentem wykonania robót przez Aleksandrę S. – tłumaczyła sędzia Gromska-Szuster.