Nie czekaj bez końca, złóż ponaglenie

Ordynacja podatkowa wyznacza terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym. W razie ich przekroczenia, podatnik i płatnik mogą wystąpić z ponagleniem do organu wyższego stopnia, a potem skarżyć się na opieszałość do sądu administracyjnego. Ustawodawca nie wyznaczył jednak terminów w odniesieniu do czynności sprawdzających, oraz – zasadniczo – kontroli podatkowej. Czas trwania tej ostatniej wyznacza termin wskazany w upoważnieniu do jej przeprowadzenia: jeśli kontrola ma się przedłużyć, kontrolujący musi zawiadomić o tym kontrolowanego i wskazać nowy termin jej ukończenia. Sprawa wymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinna być natomiast załatwiona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później, niż w ciągu miesiąca. Sprawa szczególnie skomplikowana – nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Decyzję o tym, które sprawy zaliczyć do tej kategorii pozostawiono urzędnikom. Ordynacja podatkowa stanowi, że sprawy powinny być załatwiane niezwłocznie w dwóch sytuacjach – gdy mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów dostarczonych przez stronę łącznie z żądanie wszczęcia postępowania lub gdy można je rozpatrzyć na podstawie faktów powszechnie znanych organowi i dowodów znanych z urzędu. „Niezwłocznie” nie oznacza jednak „natychmiast” – w każdym przypadku urzędnicy potrzebują bowiem czasu np. na zgromadzenie, przeanalizowanie dokumentów czy choćby na napisanie decyzji. Od decyzji wydanej w I instancji można się odwołać – izba skarbowa lub samorządowe kolegium odwoławcze mają na rozpatrzenie odwołania 2 miesiące. Odrębnie unormowano terminy wydawania indywidualnych wiążących informacji podatkowych – urząd ma na to 2 miesiące. W sprawach szczególnie skomplikowanych termin może zostać przedłużony do 4 miesięcy. Aż 6 miesięcy ma minister finansów na wydanie pisemnej interpretacji dotyczącej stosowania umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wszystkie terminy mają charakter instrukcyjny – ich przekroczenie nie pozbawia urzędu możliwości rozpoznania sprawy i wydania decyzji. Jednak o każdym wypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy musi zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy: na postanowienie to nie można złożyć zażalenia. Ordynacja podatkowa zezwala jednak stronie na złożenie ponaglenia, jeżeli sprawa nie została załatwiona w terminie (w tym również w nowym terminie). Z ponagleniem występuje się do organu podatkowego wyższego stopnia (izby skarbowej, samorządowego kolegium odwoławczego – gdy chodzi o tzw. podatki samorządowe). Jeśli natomiast sprawa nie została załatwiona w terminie przez izbę skarbową (izba nie załatwiła odwołania w ciągu 2 miesięcy), można złożyć ponaglenie do ministra finansów. W wypadku uznania ponaglenia za uzasadnione, organ nadrzędny wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Jeżeli natomiast ponaglenie okaże się nieskuteczne, można wystąpić ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jeśli sąd skargę na bezczynność uwzględni, zobowiąże organ podatkowy do wydania decyzji – jej niewykonanie jest równoznaczne z niewykonaniem wyroku sądu. WSA może wymierzyć organowi podatkowemu grzywnę. W każdej sytuacji, gdy wskutek niezałatwienia sprawy w terminie podatnik poniósł szkodę, może się on domagać odszkodowania.

Ostatnie zapytania:

  • wniosek ponaglający decyzje