Poziom absencji w pracy rośnie – jak zarządzać tym zjawiskiem?

W Europie poziom absencji w pracy rośnie, ale politykę zarządzania tym zjawiskiem utrudnia brak danych

  • Średni poziom absencji wynosi 7,4 dnia w roku na jednego pracownika; najwyższy jest w Bułgarii, najniższy w Turcji,
  • Trzy najczęstsze powody długoterminowych zwolnień to: schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego, stres i choroby związane z psychiką oraz stany rakowe,
  • Przeciętnie 19 procent respondentów deklaruje obserwowany wzrost poziomu absencji, 68 procent nie zauważyło zmiany, a 12 procent – obniżenie.

Podczas gdy organizacje szukają możliwości redukcji kosztów, wielu firmom nie udaje się skutecznie zarządzać poziomem absencji pracowników z uwagi na brak odpowiednich danych, jak podaje opublikowany przez Mercer „Pan-European Health & Benefit Report 2008”*. Większość Pracodawców ma dostęp do podstawowych danych dotyczących liczby dni nieobecności, podczas gdy tylko dwie trzecie firm (42 procent) przyznaje, iż ma możliwość zidentyfikowania powodów absencji, a jeszcze mniej (33 procent) posiada dane dotyczące bezpośrednich kosztów nieobecności w pracy!

Dwadzieścia jeden procent firm przyznaje, iż nie ma dostępu do odpowiednich danych dotyczących poziomu, powodów oraz kosztów związanych z absencją.

W “Pan-European Health and Benefits Report” przebadano prawie 800 firm z 24 krajów europejskich. Uzyskane dane pokazują, iż średnio rzecz ujmując, europejski pracownik jest nieobecny w pracy 7,4 dnia w ciągu roku. Zgodnie z raportem, 58 procent respondentów przyznaje, iż średnio pracownicy byli nieobecni w pracy 5 dni w roku lub krócej. Jakkolwiek, 15 procent ankietowanych podaje, że w roku 2007 było to 10 dni lub dłużej, co stanowi zwyżkę o 3 punkty procentowe w stosunku do roku 2006. Spośród organizacji, które mają możliwość zbadania przyczyn absencji – schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego, stres i choroby związane z psychiką oraz stany rakowe były podawane jako najczęstsza przyczyna zwolnień długoterminowych.

Jak stwierdza Maciej Glajcher, jeden z konsulatantów Mercer, “Koszty opieki zdrowotnej w Europie rosną i wciąż uważamy, iż jako benefit opieka medyczna jest niezwykle wysoko oceniana przez pracowników. Aby zapewnić adekwatne benefity zdrowotne, mające na celu zwiększenie produktywności, które są jednocześnie atrakcyjne dla pracowników, firmy muszą mieć dostęp do dobrych danych. Pracodawcy powinni bardziej stanowczo dążyć do ich uzyskania, w tym poznania kosztów absencji oraz jej powodów.

Poziom absencji
Zgodnie z przeprowadzonym badaniem, poziom absencji był najwyższy w Bułgarii, Portugalii, Norwegii oraz w Czechach, najniższy zaś w Turcji (4,6 dnia). Wielka Brytania oraz Hiszpania również zadeklarowały niski średni poziom absencji (odpowiednio: 5,5 i 5,7 dnia). W porównywalnym badaniu Mercer w Stanach Zjednoczonych średnia ta wynosiła 5,1 dnia.

Według respondentów trzy czwarte (73 procent) całkowitego straconego czasu pracy spowodowane jest krótkimi, częstymi absencjami (zazwyczaj poniżej 8 dni), a jedna czwarta (27 procent) to skutek długoterminowej niezdolności. Duże organizacje zazwyczaj deklarowały wyższy odsetek zwolnień długoterminowych, w porównaniu do firm małych, w których dominowały zwolnienia krótkoterminowe.

Ogółem, 19 procent badanych uważa, iż, od roku 2005 średnia liczba zwolnień chorobowych na jednego pracownika zwiększyła się, 12 procent twierdzi, iż się zmniejszyła, a według 68 procent respondentów – nie zmieniła się. Nie mniej jednak zauważalne są różnice w zależności od kraju: Rumunia, Polska, Hiszpania oraz Francja zadeklarowały zwiększenie poziomu absencji (odpowiednio: 40, 30, 31 oraz 31 procent). Odpowiedzi z Rosji były zdecydowanie niższe i kształtowały się na poziomie 5 procent. W Stanach Zjednoczonych, natomiast, 14 procent respondentów zauważyło zwiększenie poziomu absencji w latach 2005 do 2007, podczas gdy relatywnie mało (5 procent) zauważyło obniżenie tego poziomu.

Powody absencji
Schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego zostały zidentyfikowane przez 78 procent badanych jako przyczyna większości długoterminowych zwolnień. Trzydzieści jeden procent spośród nich wskazało w szczególności na ból dolnej części kręgosłupa, a 47 procent badanych na inne dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego. Stres i choroby związane ze zdrowiem psychicznym (52 procent) oraz stany rakowe (20 procent) zostały wskazane jako inne schorzenia będące powodem zwolnień.

Pracodawcy we Francji najczęściej wskazywali raka jako jedną z trzech głównych przyczyn absencji (55 procent, czyli powyżej średniej europejskiej). Dolegliwości związane ze stresem i zdrowiem psychicznym były najczęściej wskazywane jako przyczyna absencji przez respondentów z Holandii, Wielkiej Brytanii oraz krajów nordyckich – powyżej 70 procent respondentów w każdym z krajów.

Programy zarządzania absencją
W niektórych krajach uregulowania prawne dotyczące prywatności są często uważane za czynnik zabezpieczający przed dostępem pracodawców do danych związanych z absencją. Inne zaś kraje z sukcesem przezwyciężyły tą przeszkodę poprzez wprowadzenie dobrowolnej zgody pracowników na udostępnianie takich danych.

“W chwili obecnej, kiedy w środowisku pracy panuje niepewność i duża presja, ważne jest aby szybko identyfikować przyczyny złego samopoczucia i efektywnie kierunkować działania wspomagające właśnie te obszary,” – komentuje Maciej Glajcher.

Dla tych organizacji, które mają programy dotyczące absencji, najczęściej wskazywanym ich komponentem były formalne polityki i procedury absencyjne (56 procent), ustalenia dotyczące zwolnień (38 procent), zarządzanie konkretnym przypadkiem choroby oraz medycyna pracy (37 procent), a także badania przed powrotem do pracy (36 procent). Około jedna czwarta respondentów (24 procent) przy okresowej ocenie wyników bierze pod uwagę nieobecności pracowników, a 17 procent proponuje premie za obecność w pracy. Pracodawcy zapewniają również świadczenia rehabilitacyjne (25 procent) oraz dostęp do opieki medycznej na ich koszt (20 procent) jako środek mający na celu przyśpieszenie powrotu pracownika do zdrowia oraz poprawę efektywności jego pracy. Na różnice te mają wpływ uwarunkowania kulturowe, lokalne i legislacyjne, np. w Szwecji odpowiedzialność Pracodawcy za świadczenia rehabilitacyjne jest regulowana prawnie.

„Zarządzanie absencją jest najczęściej przypadkowym procesem” – wnioskuje Maciej Glajcher. „Ukierunkowane polityki i procedury zarządzania absencją nie są powszechnie stosowane. Nawet zdolność szybkiego i dokładnego pomiaru absencji pozostaje wciąż na stosunkowo niskim poziomie. Wielu pracodawców oferuje szeroką gamę związanych ze zdrowiem benefitów, ale ich obecność jest warunkowana głównie przez politykę rekrutacyjną i retencyjną firmy i wydaje się, iż tylko sporadycznie wpływ na ich funkcjonowanie ma szersze spojrzenie na zdrowie i dobre samopoczucie pracownika lub zarządzanie absencją. W czasach gdy wszyscy zwracają uwagę na koszty, kwestia absencji pracowników pozostaje nadal niedoceniona i stwarza ogromne możliwości oszczędności i poprawy produktywności.”

Poniżej znajdują się tabele przedstawiające średni poziom absencji wśród pracowników w poszczególnych krajach europejskich.

ZMIANA ŚREDNIEJ LICZBY DNI ABSENCJI JEDNEGO PRACOWNIKA W CIĄGU ROKU  NA PRZESTRZENI TRZECH OSTATNICH LAT

(kliknij obrazek aby go powiększyć)

*Badanie zostało przeprowadzone w okresie od maja do czerwca 2008.

Ostatnie zapytania:

  • poziom absencji
  • ocena pracownika absencje
  • przecietny koszt absencji
  • przyczyny niebobecnosci w pracy w duzych zakladach