Irlandia w UE – przykład sukcesu

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, podobnie jak wcześniejsze akcesje Irlandii (1973), Grecji (1981), Hiszpanii i Portugalii (1986) do Wspólnot Europejskich (WE) wiąże się ze zmianami makro- i mikroekonomicznymi. Poprzednie rozszerzenia i związane z nimi wysiłki przystosowawcze, ówczesne doświadczenia nowych państw członkowskich można potraktować jako źródło wiedzy potrzebnej do analizy potencjalnych skutków akcesji do UE, jednak nie bezkrytycznie.Różnice pomiędzy obecnym rozszerzeniem a jakimkolwiek poprzednim są nie do przecenienia. Dotyczą one m.in. względnego poziomu rozwoju gospodarczego kandydatów w porównaniu z członkami Unii. Kraje Europy środkowej i wschodniej są o wiele biedniejsze niż swego czasu Irlandia, Grecja, Hiszpania czy Portugalia. Kolejnym ważnym czynnikiem jest zmiana sytuacji w samej Unii: gospodarki Piętnastki są dużo bardziej zintegrowane, niż miało to miejsce w momencie ostatniego rozszerzenia . Państwa biedniejsze i wymagające uwzględnienia stopnia ich rozwoju stopniowo osiągały wyższy poziom zamożności i rozwoju społeczno-gospodarczego. Już w preambule Traktatów Rzymskich wpisano zasadę solidarności, wyrażającej się w dążeniu do wyrównywania dysproporcji w poziomie poszczególnych regionów i krajów. Dla przystępujących państw członkostwo we WE/UE okazało się być niepowtarzalną szansą na gospodarcze i polityczne otwarcie, uzyskanie pomocy finansowej, dostęp do nowoczesnych technologii, czyli tego, do czego dąży i dążyć powinna Polska. Sukces członkostwa Polski zależeć będzie od stopnia przygotowania do spożytkowania pomocy finansowej, umiejętności wykorzystania szans oraz zdolności wypełnienia wymogów stawianych przez UE. Sedno irlandzkiego sukcesu tkwi w efektywnym przełożeniu specyfiki Irlandii jako państwa członkowskiego na zakres i intensywność zaangażowania w poszczególnych obszarach i dziedzinach działania UE. Dlatego doświadczenia Irlandii wydają się być szczególnie ciekawe dla krajów kandydackich z Europy środkowej i wschodniej, w których często podnoszone są obawy o utratę suwerenności po wejściu do UE.

Celtycki tygrys

W ciągu 30 lat, jakie upłynęły od akcesji, Irlandia z kraju politycznie i gospodarczo uzależnionego od potężnego sąsiada – Wielkiej Brytanii – i odbiegającego stopniem rozwoju gospodarczego od innych państw członkowskich, stała się „celtyckim tygrysem”, jednym z najdynamiczniej rozwijających się państw Unii, pokonała wielki dystans cywilizacyjny i ekonomiczny. W 2002 r. Irlandia znalazła się na pierwszym miejscu w rankingu najbardziej globalnych krajów świata – wynika z raportu opracowanego przez AT Kearney, firmę doradztwa strategicznego i „Foreign Policy” . Wskaźnik globalizacji mierzony jest na podstawie stopnia integracji danego kraju ze światem w sferze gospodarki, polityki, technologii i życia społecznego. Ranking uwzględnia 62 kraje, skupiające 85% ludności świata i wytwarzające ponad 95% światowej produkcji. Według raportu Irlandia zawdzięcza swoją wysoką pozycję przede wszystkim silnym powiązaniom z innymi krajami w zakresie handlu i inwestycji, a także wysokim wskaźnikom integracji z globalną społecznością. Za Irlandią znalazły się kolejno: Szwajcaria, Szwecja i Singapur. USA zajęły 11 pozycję, Niemcy 17. Wśród krajów Europy środkowej i wschodniej Czechy były 15, Węgry 23, Słowacja 27. Polska spadła w 2002 r. na 32 miejsce z 27 (2001 r.). Członkostwo w Unii Europejskiej przyniosło Irlandii korzyści polityczne, gospodarcze oraz społeczne .

Korzyści polityczne

Zaangażowanie w sprawy europejskie zwiększyło znaczenie międzynarodowe Irlandii. Do momentu przystąpienia do WE polityczne kontakty tego kraju z innymi państwami, poza forum ONZ, pozostawały ograniczone. Dlatego też w Irlandii uważa się, że członkostwo w strukturach europejskich to symboliczny powrót tego kraju do Europy. Bez wątpienia pozwoliło ono na zbudowanie nowych relacji z Wielką Brytanią (np. w kontekście procesu pokojowego w Irlandii Północnej). Irlandia wzmocniła zdolność do ochrony i promowania własnych interesów na arenie europejskiej i międzynarodowej. Obecnie, jako członek UE, Irlandia zabiera głos w istotnych sprawach gospodarczych i politycznych, a także militarnych. Rząd Irlandii (wybrany w maju 2002 r.) podkreśla, że kontynuacja pełnego zaangażowania w rozwój współpracy europejskiej jest warunkiem dalszego czerpania szeroko rozumianych korzyści z członkostwa w UE. Wśród najważniejszych zagadnień w agendzie prac UE wymienia rozszerzenie o kraje Europy środkowej i wschodniej, uznając ten proces za istotny czynnik stabilizacji w Europie, wzmocnienia politycznej i gospodarczej roli UE na arenie międzynarodowej, co m.in. umożliwi prowadzenie bardziej skutecznej polityki wobec krajów trzecich, w tym Rosji. W Irlandii rozszerzenie postrzegane jest jako szansa także w kategoriach gospodarczych. Oczekuje się, że powiększenie obszaru jednolitego rynku przyniesie korzyści irlandzkim eksporterom, jak też stworzy nowe możliwości inwestorom, aktywnym zwłaszcza w Polsce, gdzie irlandzkie przedsiębiorstwa dotychczas zainwestowały ponad 1 mld USD. Pozycję międzynarodową Irlandii podkreśla wybór tego kraju na członka Rady Bezpieczeństwa ONZ w okresie 2001 – 2002 czy mianowanie byłego prezydenta Irlandii Mary Robinson – posiadającej wybitny dorobek w dziedzinie prawa oraz w kampaniach na rzecz praw człowieka i spraw mniejszości – na stanowisko wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka w 1997 r.

Korzyści ekonomiczne

Przynależność do WE była kluczowym czynnikiem modernizacji gospodarki irlandzkiej. Członkostwo w UE stworzyło dogodne warunki do przyciągnięcia bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), które stały się jednym z zasadniczych czynników poprawy wskaźników gospodarczych kraju. W perspektywie kilku lat, zwiększając potencjał produkcyjny i zdolności eksportowe gospodarki, BIZ stały się motorem napędzającym jej rozwój. Jedna z największych kampanii promocyjnych w historii Irlandii skierowana była na początku lat 80. do amerykańskiego giganta komputerowego IBM. Szefowie koncernu zastanawiali się wówczas nad lokalizacją swojej inwestycji w Europie. Starania Irlandczyków przyniosły spodziewany efekt i w 1983 r. koło Dublina powstał potężny zakład produkujący oprogramowanie komputerowe. Trzy lata później IBM rozpoczął rozbudowę o 3 zakłady produkujące oprogramowanie, pamięci komputerowe i serwery. Wartość zlokalizowanej na 35 ha nowej inwestycji wyniosła 350 mln USD. W napływającym kapitale dominują inwestycje amerykańskie z sektorów: wysokich technologii, chemicznego I farmaceutycznego . Ich skumulowana wartość wyniosła na koniec 2000 r. 33,4 mld USD. W 1996 r. udział zagranicznych przedsiębiorstw w irlandzkiej produkcji wyniósł blisko 80%. Obecnie w firmach zagranicznych pracuje 47% ogółu zatrudnionych w przemyśle irlandzkim. Równocześnie przed Irlandią otworzyły się nowe rynki zbytu, co stworzyło możliwość pozyskania nowych odbiorców dla irlandzkiego eksportu i stało się dodatkowym czynnikiem rozwoju gospodarczego. Przystąpienie do Unii Gospodarczej i Walutowej dzięki spełnieniu kryteriów konwergencji (zbieżności) z Maastricht oraz wprowadzenie euro potwierdziły ostatecznie gospodarczą niezależność od Wielkiej Brytanii. Udział tego kraju w eksporcie irlandzkich towarów zmalał z około 80% w latach 60. do 27% obecnie. Ponad 40% eksportu Irlandii trafia dziś na rynki państw Unii Europejskiej. Autorka jest kierownikiem Zakładu Ekonomii w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Międzynarodowych WSZ/POU. Cały artykuł można przeczytać w kwartalniku „Zarządzanie Zmianami” nr 2/2003.

Ostatnie zapytania:

  • czy irlandia w ue
  • irlandia przed i po wejsciu do unii
  • irlandia korzysci
  • irlandia od kiedy w unii europejskiej
  • p4zystapeienie irlandii do ue
  • sanepid irlandia
  • zarobki w irlandi przed wejscuem do ue
Przeczytaj poprzedni wpis:
Źródła przewagi konkurencyjnej w sektorze bankowym

W obliczu nieustannej transformacji warunków funkcjonowania na rynku usług bankowych, nadrzędnym celem każdego banku jest podejmowanie i realizacja takich decyzji strategicznych, które zapewnią mu osiąganie sukcesu rynkowego, rozumianego najczęściej jako...

Zamknij