Koszty stanowiące i nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu

Wstępnie należy zwrócić uwagę na nieco wadliwy tytuł artykułu. Biorąc pod uwagę problematykę kosztów z punktu widzenia podatkowego tytuł ten winien brzmieć “Wydatki stanowiące i nie stanowiące kosztów uzyskania podatku w rozumieniu przepisów o podatkach dochodowych”.

I. Zagadnienia wstępne

Jest to o tyle istotne dla omawianej problematyki, ponieważ pojęcie kosztu uzyskania przychodu w ujęciu przepisów podatkowych nie jest tożsame z pojęciem kosztu rozumianego jako “zdarzenie” ekonomiczne czy też elementu z zakresu prawa bilansowego. Wiąże się to z tzw. autonomicznością prawa podatkowego, to znaczy określeniem przez to prawo pewnych pojęć całkowicie odmiennie od ich znaczenia potocznego czy, co jest najistotniejsze dla zrozumienia problematyki kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu podatkowym, odmiennie od znaczenia tych pojęć zawartego w systemie prawnym (innych, poza przepisami prawa podatkowego, aktach prawnych). Biorąc to pod uwagę można generalnie stwierdzić, że przepisy podatkowe są tzw. przepisami szczególnymi (lex specialis) w stosunku do innych przepisów prawa.

II. Pojęcie kosztów uzyskania przychodu w prawie podatkowym

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego, a chodzi w tym miejscu o przepisy ustaw o podatkach dochodowych, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Ta generalna zasada doznaje szeregu bardzo istotnych ograniczeń w przepisach prawa podatkowego, które z kosztów uzyskania przychodów, w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, eliminują pewne, ściśle określone wydatki podatnika, pomimo tego, że wydatki te zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Tak więc określony wydatek, aby mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów podatkowych musi spełniać następujące warunki: 1) został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, 2) nie został wymieniony w przepisach podatkowych jako koszt wyłączony z kosztów uzyskania przychodu. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że dokonując analizy określonego kosztu z punktu widzenia prawa podatkowego, należy stwierdzić czy koszt ten wydatkowany został w celu osiągnięcia przychodu, a jeśli tak, to czy nie został wymieniony w katalogu kosztów, które dla celów podatkowych, nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, a tym samym mieć wpływ na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym (dochodu) i, co za tym idzie, podatku. Ta, wydawałoby się prosta, zasada “klasyfikowania” określonych kosztów do kosztów uzskania przychodów w rozumieniu przepisów podatkowych nastręcza w praktyce wiele wątpliwości. Dla zobrazowania tego wystarczy wskazać dwa, sprzeczne ze sobą, orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1998 r.- sygn. akt SA/Sz 902/97 czytamy: “Ustawa nie posługuje się kategorią kosztów prowadzonej działalności, lecz wiąże pojęcie kosztu z pojęciem przychodu. Definicja pojęcia kosztu uzyskania przychodu wyraźnie wskazuje na to, iż pierwotnym czynnikiem pozwalającym uznać wydatek za koszt uzyskania przychodu jest przychód. Podatnik musi zatem osiągnąć przychód, by mógł przy obliczaniu podstaw opodatkowania uwzględnić koszt (wydatek), jaki poniósł w celu osiągnięcia tego przychodu”. W wyroku zaś z dnia 28 lutego 1997 r.- sygn. akt SA/Gd 3458/95 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że “koszty ponoszone przez podatnika należy oceniać pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodu. O tym co jest celowe, potrzebne w prowadzonej działalności, decyduje podmiot prowadzący działalność, a nie organ podatkowy, który według własnego uznania przesądza, co było niezbędne, a co nie, dla uzyskania określonego przychodu”. Jak z tego widać prosta zasada klasyfikowania określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów podatkowych, ”wygenerowała” całkowicie sprzeczne ze sobą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, na praktycznie identycznym stanie prawnych. Takie sytuacje stwarzają dodatkową komplikację dla podmiotów muszących zadecydować, i to zadecydować szybko czy wręcz natychmiast, co jest, a co nie jest kosztem uzyskania przychodu dla celów podatkowych.

III. Wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów

Jak już wyżej powiedziano dla uznania określonego kosztu za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów podatkowych konieczne jest aby taki koszt był poniesiony w celu osiągnięcia przychodu oraz aby nie był uznany przez przepisy podatkowe za koszt nie stanowiący kosztu uzyskania przychodu. Katalog kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodu jest w ustawach podatkowych bardzo obszerny i omawianie wszystkich pozycji tego katalogu w krótkim czasie nie jest możliwe i wydaje się niecelowe. Aby należycie zrozumieć istotę wyłączeń określonych kosztów z kosztów uzyskania przychodów należy uświadomić sobie, że katalog tych kosztów dotyczy kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodu. Konstrukcja prawna instytucji kosztów uzyskania przychodów może zostać ujęta w ten sposób, że wszystkie wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu są kosztami jego uzyskania, w rozumieniu przepisów podatkowych, chyba że, dany koszt został wymieniony w katalogu kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów. Taka zasada nastręcza wiele problemów praktycznych, co zostanie ukazane na przykładzie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz oficjalnych interpretacji Ministra Finansów. Z katalogu wyłączeń z kosztów stanowiących koszty uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów podatkowych, jako budzące najwięcej wątpliwości można wskazać przykładowo: 1) wydatki na ulepszenie środków trwałych, 2) wydatki leasingobiorców, 3) wydatki na nabycie albo objęcie udziałów lub akcji, 4) nieściągalne wierzytelności, 5) rezerwy tworzone na pokrycje wierzytelności nieściągalnych, 6) koszty reprezentacji i reklamy, 7) koszty związane z używaniem samochodów, 8) wydatki na rzecz osób wchodzących w skład organów osób prawnych, 9) podatek od towarów i usług, 10) odsetki od pożyczek (kredytów), 11) odpisy amortyzacyjne. Odnośnie katalogu kosztów nie bedących kosztami uzyskania przychodu, a przynajmniej większości “pozycji” tego katalogu istnieje bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również wiele urzędowych interpretacji Ministra Finansów. Należy przy tym mieć na uwadze, że zdarzają się sytuacje, iż interpretacje Ministra Finansów są rozbieżne z orzecznictwem sądowym bądź też orzecznictwo sądowe odbiega od interpretacji ministerialnych.

Ostatnie zapytania:

  • koszty niepodatkowe przykłady
  • nkup przykłady
  • koszty nie stanowiące kosztów podatkowych
  • koszty niestanowiące uzyskania przychodu
  • koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów
  • koszty nie stanowiące uzyskania przychodu
  • koszty nie stanowiace kosztu uzyskania przychodu
  • przykłady i rozwiazania kup i nkup
  • kup i nkup
  • rachunkowosc zarzadcza dla kogo oblid
Przeczytaj poprzedni wpis:
Faktoring – skuteczny sposób finansowania bieżącej działalności przedsiębiorstwa

Można powiedzieć, że faktoring jest skutecznym rozwiązaniem problemów finansowych dla tych firm, które nie kwalifikują się z jakichś powodów do kredytu bankowego, mają nierównomiernie rozłożone w czasie zapotrzebowanie na finansowanie...

Zamknij